Title Forum
IndexIndex  CalendarCalendar  GalleryGallery  Trợ giúpTrợ giúp  Tìm kiếmTìm kiếm  Đăng kýĐăng ký  Đăng NhậpĐăng Nhập  
News & Announcements
  • Gallery & Others
  • Top posters
 N.H.M (706)
 nhuantrung0210 (323)
 TjaGoChangLj (227)
 GVRFnu-Bjn (190)
 lisaidong (122)
 phongngan1997 (94)
 puppy:x* (85)
 anhcudo01 (69)
 taoghetmay (68)
 anhlathe47 (45)
Similar topics

Share | 
 

 Chương Mười Ba - Cơ sở dữ liệu [Database] (Học visual basic 6.0)

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
TjaGoChangLj
Administrator
Administrator


Thanked : 14


Bài gửiTiêu đề: Chương Mười Ba - Cơ sở dữ liệu [Database] (Học visual basic 6.0)   16/6/2011, 1:55 pm

Khóa Hàm Thụ Visual Basic 6.0


Chương Mười Ba - Cơ sở dữ liệu (Database)




Table, Record và Field



Nói đến cơ sở dữ liệu, ta lập tức nghĩ đến SQLServer, Access hay Oracle .v.v., những nơi chứa rất nhiều dữ liệu để ta có thể
lưu trữ hay lấy chúng ra một cách tiện lợi và nhanh chóng. Hầu hết các chương trình ta viết đều có truy cập cơ sở dữ liệu,
và ta dùng nó như một công cụ để làm việc với rất nhiều dữ liệu trong khi tập trung vào
việc lập trình phần giao diện với người dùng (users).

Do đó ta cần có một kiến thức căn bản về kiến trúc của cơ sở dữ liệu để hiểu lý do tạo sao ta thiết kế hay
truy cập nó theo những cách nhất định.

Ta sẽ dùng Access Database biblio.mdb, nằm ở C:\Program Files\Microsoft Visual Studio\VB98\biblio.mdb để
minh họa các ý niệm cần biết về cơ sở dữ liệu.

Trong database nầy có 4 tables: Authors (tác giả), Publishers (nhà xuất bản),
Titles (đề mục) và Title Author.
<blockquote></blockquote>
Table Authors chứa nhiều records. Mỗi record trong table Authors chứa 3
fields
: Au_ID, AuthorYear Born (năm sanh).
Ta có thể trình bày Table Authors dưới dạng một spreadsheet như sau:
<blockquote></blockquote>
Vì cùng một field của các records hiển thị trong cùng một cột của spreadsheet, nên ta cũng nói đến một field như
một column (cột). Và vì mỗi data record chiếm một row (hàng) của spreadsheet, nên có khi ta cũng nói đến một record như
một row.

Thật tình mà nói, ta không cần phải có một computer để lưu trữ hay làm việc với một table như Authors nầy. Ta đã có thể
dùng một hộp cạt, trên mỗi cạt ta ghi các chi tiết Au_ID, Author và Year Born của một Author. Như thế mỗi tấm cạt tương
đương với một record và nguyên cái hộp là tương đương với Table Authors.

Ta sẽ sắp các cạt trong hộp theo thứ tự của số
Au_ID để có thể truy cập record nhanh chóng khi biết Au_ID. Chỉ khổ một nỗi, nếu muốn biết có bao nhiêu tác giả, trong
số 300 cạt trong hộp, già hơn 50 tuổi thì phải mất vài phút mới có thể trả lời được. Database trong computer nhanh hơn một hệ
thống bằng tay (Manual) là ở chỗ đó.

Primary Key và Index


Để tránh sự trùng hợp, thường thường có một field của record, thí dụ như Au_ID trong Table Authors, được dành ra để chứa một
trị số độc đáo (unique). Tức là trong Table Authors chỉ có một record với field Au_ID có trị số ấy mà thôi.
Ta gọi nó là Primary Key.

<blockquote></blockquote>
Không phải lúc nào ta cũng muốn truy cập một record Author dựa vào
Au_ID. Nhiều khi ta muốn dùng chính tên của Author để
truy cập, do đó ta cũng cần phải sort sẵn các records theo thứ tự
alphabet. Ta cũng có thể hợp nhiều fields lại để
sort các records. Thật ra, chính các records không cần phải được dời đi
để nằm đúng vị trí thứ tự. Ta chỉ cần nhớ vị trí của nó ở đâu
trong table là đủ rồi.

Cái field hay tập hợp của nhiều fields (thí dụ surname và firstname ) để dùng vào việc sorting
nầy được gọi là Index (ngón tay chỉ). Một Table có thể có một hay nhiều Index.
Mỗi Index sẽ là một table nhỏ của những pointers, chứa vị trí của các records trong Table Authors. Nó giống như mục lục index ở cuối
một cuốn sách chứa trang số để chỉ ta đến đúng phần ta muốn tìm trong quyển sách.

Khi thiết kế một Table ta chỉ định Datatype của mỗi field để có thể kiểm tra data cho vào có hợp lệ hay không. Các Datatypes
thông dụng là Number, String (để chứa Text), Boolean (Yes/No), Currency (để chứa trị số tiền) và Date (để chứa date/time).
Datatype Number lại gồm có nhiều loại datatypes về con số như Integer, Long (integer chiếm 32 bits), Single, Double, .v.v.

Dưới đây là Datatypes của các fields trong record Author:
<blockquote></blockquote>
Có loại Datatype đặc biệt tên là AutoNumber. Thật ra nó là Long nhưng trị số được phát sinh tự động
mỗi khi ta thêm một record mới vào Table. Ta không làm gì hơn là phải chấp nhận con số ấy.

Relationship và Foreign Key


Bây giờ, nếu bạn đang chạy Microsoft Access để quan sát database biblio.mdb, bạn có thể dùng Menu Command
Tools | Relationships như sau để xem sự liên hệ (relationships) giữa các tables.
<blockquote></blockquote>
Access sẽ hiển thị giao thoại Relationships, trong đó mỗi table có chứa
tên các fields. Mỗi table lại có một hay hai sợi dây nối
qua các tables klhác. Mỗi sợi dây là một mối liên hệ (relationship), nó
nối một field trong một table với một field có cùng tên trong
table kia.

Thí dụ như giữa hai tables PublishersTitles có mối liên hệ dựa trên field PubID
(Publisher IDentification - số lý lịch của nhà xuất bản). Hơn nữa, nếu để ý bạn sẽ thấy ở đầu dây phía
table Publishers có con số 1, còn ở đầu dây bên phía table Titles có dấu vô cực (∞). Ta gọi
mối liên hệ (1-∞ ) là one-to-many, ý nói một nhà xuất bản có thể phát hành
nhiều đề mục sách/CD.

<blockquote></blockquote>
Tương tự như vậy, trong mối liên hệ one-to-many giữa table Authors và Title Author, ta thấy một tác giả (bên đầu có
con số 1) có thể sáng tác nhiều tác phẩm được đại diện bởi các record Title Author.

Trong khi đó giữa hai tables Titles và Title Author, ta có một mối liên hê one-to-one, tức là
tương ứng với mỗi record Title chỉ có một record Title Author. Câu hỏi đặt ra là các mối liên hệ one-to-many
có cái gì quan trọng.

Tưởng tượng khi ta làm việc với table Titles (tạm gọi là Tác phẩm),
nhiều khi ta muốn biết chi tiết của nhà xuất bản của tác phẩm ấy.
Thật ra ta đã có thể chứa chi tiết của nhà xuất bản của mỗi tác phẩm
ngay trong table Titles. Tuy nhiên, làm như thế có điểm bất lợi
là records của các tác phẩm có cùng nhà xuất bản sẽ chứa những dữ liệu
giống nhau. Mỗi lần muốn sửa đổi chi tiết của một nhà xuất bản
ta phải sửa chúng trong mỗi record Title thuộc nhà xuất bản ấy. Vì muốn
chứa chi tiết của mỗi nhà xuất bản ở một chỗ duy
nhất, tránh sự lập lại, nên ta đã chứa chúng trong một table riêng, tức
là table Publishers.

Nếu giả sử ta bắt đầu thiết kế database với Table Titles, rồi quyết định tách các chi tiết về nhà xuất bản để vào một table mới,
tên Publishers, thì kỹ thuật ấy được gọi là normalization. Nói một cách khác, normalization là thiết kế các tables
trong database làm sao để mỗi loại mảnh dữ kiện (không phải là Key) chỉ xuất hiện ở một chỗ.

Trong mối liên hệ one-to-many giữa tables Publishers và Titles, field PubID là Primary Key trong table Publishers. Trong table
Titles, field PubID được gọi là Foreign Key, có nghĩa rằng đây là Primary Key của một table
lạ (foreign). Hay nói một cách khác, trong khi làm việc với table Titles, lúc nào
cần chi tiết một nhà xuất bản, ta sẽ lấy chìa khóa lạ (Foreign Key) dùng làm Primary Key của Table Publishers để truy cập record
ta muốn. Để ý là chính Table Titles có Primary Key
ISBN của nó.

Relational Database


Một database có nhiều tables và hổ trợ các liên hệ, nhất là one-to-many, được gọi là Relational Database. Khi thiết
kế một database, ta sẽ tìm cách sắp đặt các dữ liệu từ thế giới thật bên ngoài vào trong các tables. Ta sẽ quyết định
chọn các cột (columns/fields) nào, chọn Primary Key, Index và thiết lập các mối liên hệ, tức là đặt các Foreign Key ở đâu.

Các lợi ích


Trong số các lợi ích của một thiết kế Relational Database có:

  • Sửa đổi dữ kiện, cho vào records mới hay delete (gạch bỏ) records có sẵn rất hiệu quả (nhanh).
  • Truy cập dữ kiện, làm báo cáo (Reports) cũng rất hiệu quả.
  • Vì dữ kiện được sắp đặt thứ tự và có quy củ nên ta có thể tin cậy tính tình của database (không có ba trợn, khi thì
    thế nầy, khi thì thế khác - giựt giựt).
  • Vì hầu hết dữ kiện nằm trong database, thay vì trong chương
    trình ứng dụng, nên database tự có documentation (tài liệu cắt nghĩa).
  • Dễ sửa đổi chính cấu trúc của các tables.

Integrity Rules (các quy luật liêm chính)


Integrity Rules được dùng để nói về những qui luật cần phải tuân
theo trong khi làm việc với database để đảm bảo
là database còn tốt. Có hai loại quy luật: luật tổng quát (General
Integrity Rules) và luật riêng cho
database (Database-Specific Integrity Rules). Các luật riêng nầy thường
tùy thuộc vào các quy luật về mậu dịch (Business Rules).
General Integrity Rules


Có hai quy luật liêm chính liên hệ hoàn toàn vào database: Entity (bản
thể) Integrity Rule và Referential (chỉ đến) Integrity Rule.

Entity Integrity Rule nói rằng Primary Key không thể thiếu được, tức là không thể có trị số NULL. Quy
luật nầy xác nhận là vì mỗi Primary Key đưa đến một row độc đáo trong table, nên dĩ nhiên nó phải có một trị số đàng hoàng.

Lưu ý là Primary Key có thể là một Composite Key, tức là tập hợp của một số keys (columns/fields), nên nhất định
không có key nào trong số các columns là NULL được.

Referential Integrity Rule nói rằng database không thể chứa một Foreign Key mà không có Primary Key tương ứng của nó trong một table khác.
Điều ấy hàm ý rằng:

  • Ta không thể thêm một Row vào trong một Table với trị số Foreign Key trong Row ấy không tìm thấy trong danh sách
    Primary Key của table bên phía one (1) mà nó liên hệ.
  • Nếu có thay đổi trị số của Primary Key của một Row hay delete một Row trong table bên phía one (1) thì
    ta không thể để các records trong table bên phía many (∞) chứa những rows trở thành mồ côi (orphans).

Nói chung, có ba nhiệm ý (options) ta có thể chọn khi thay đổi trị số
của Primary Key của một Row hay delete một Row trong table bên phía one (1):

  1. Disallow (không cho làm): Hoàn toàn không cho phép chuyện nầy xãy ra.
  2. Cascade (ảnh hưởng dây chuyền): Nếu trị số Primary Key bị thay đổi thì trị số Foreign Key tương ứng trong các records của table
    bên phía many (∞) được thay đổi theo.
    Nếu Row chứa Primary Key bị deleted thì các records tương ứng trong table
    bên phía many (∞) bị deleted theo.
  3. Nullify (cho thành NULL): Nếu Row chứa Primary Key bị deleted thì trị số Foreign Key tương ứng trong các records của table
    bên phía many (∞) được đổi thành NULL, để hàm ý đừng có đi tìm thêm chi tiết ở đâu cả.

Database-Specific Integrity Rules


Những quy luật liêm chính nào khác không phải là Entity Integrity Rule hay Referential
Integrity Rule thì được gọi là Database-Specific Integrity Rules. Những quy luật nầy dựa vào chính loại database và
nhất là tùy thuộc vào các quy luật về mậu dịch (Business Rules) ta dùng cho database, thí dụ như mỗi record về tiền lương
của công nhân phải có một field Số Thuế (Tax Number) do sở Thuế Vụ phát hành cho công dân. Lưu ý là các quy luật nầy cũng
quan trọng không kém các quy luật tổng quát về liêm chính. Nếu ta không áp dụng các Database-Specific Integrity Rules
nghiêm chỉnh thì database có thể bị hư và không còn dùng được.
Microsoft Access Database Management System (MSAccess DBMS)


Microsoft Access Database Management System gồm có Database Engine và những công cụ đi chung để cung cấp cho users một
môi trường làm việc thân thiện với database, như Database Design (thiết kế các tables và mối liên hệ), Data entry
và báo cáo (reports). Kèm theo với Visual Basic 6.0 khi ta mua là một copy của Database Engine của MSAccess. Tên nó là Jet
Database Engine
, cái lõi của MSAccess DBMS. Các chương trình VB6 có thể truy cập database qua Jet Database Engine.

Nếu trên computer của bạn có cài sẵn MSAccess, thì bạn có thể dùng đó để
thiết kế các tables của database hay cho data vào các tables.
Properties Required và Allow Zero Length


Khi thiết kế một table field, lưu ý property Required và nhất là property Allow Zero Length của Text.
Nếu property Required của một field là Yes thì ta không thể update (viết) một record với field ấy có trị số NULL.
Nếu một Text field có property Allow Zero LengthNo thì thì ta không thể update một record khi field ấy
chứa một empty string.



Khi ta tạo một record lần đầu, nếu không cho trị số của một field, thì field ấy có trị số là NULL. Thường thường,
Visual Basic 6.0 không thích NULL value nên ta phải thử một field với Function IsNULL() để đảm bảo nó không có trị số NULL
trước khi làm việc với nó. Nếu IsNULL trả về trị số False thì ta có thể làm việc với field ấy. Nhớ là khi trị số NULL
được dùng trong một expression, ngay cả khi chương trình không cho Error, kết quả cũng là NULL.
Làm việc với các versions khác nhau


Nếu máy bạn đang chạy MSAccess2002 thì bạn có thể làm việc với Access database file version 97, 2000 và 2002. Nếu cần phải
convert từ version nầy qua version khác, bạn có thể dùng Access DBMS Menu Command Tools | Database Utilities | Convert Database |
To Access 2002 File Format...
. Nếu muốn giữ nguyên version, bạn có thể convert database qua File Format 2002 để sửa đổi, rồi sau đó
convert trở lại File Format cũ.
<blockquote></blockquote>
Access database file lớn lên rất nhanh, vì các records đã bị deleted vẫn còn nằm nguyên, nên mỗi tuần bạn nên nhớ
nén nó lại để bỏ hết các records đã bị deleted bằng cách dùng Access DBMS Menu Command Tools | Database Utilities |
Compact and Repair Database...
hay dùng function DBEngine.CompactDatabase trong VB6.

Dùng Query để viết SQL


Một cách để truy cập database là dùng ngôn ngữ Structured Query Language (SQL) theo chuẩn do ISO/IEC phát hành năm 1992,
gọi tắt là SQL92. Tất cả mọi database thông dụng đều hỗ trợ SQL, mặc dầu nhiều khi chúng còn cho thêm nhiều chức năng rất
hay nhưng không nằm trong chuẩn. Các lệnh SQL thông dụng là SELECT, UPDATE, INSERTDELETE.
Ta có thể dùng phương tiện thiết kế Query của MSAccess để viết SQL. Sau khi thiết kế Query
bằng cách drag drop các fields, bạn có thể dùng Menu Command View | View SQL như sau:
<blockquote></blockquote>
Tiếp theo đây là SQL statement của Query bên trên mà bạn có thể copy để paste vào trong code VB6:
<blockquote></blockquote>
Dùng Link Table để làm việc trực tiếp với database loại khác


Ta có thể dùng một database loại khác, như DBase, trực tiếp trong VB6 như dùng một Access database bình thường.
Muốn thiết lập móc nối ấy, bạn dùng Menu Command File | Get External Data | Link Tables... rồi chọn loại DBase
và chính file của table mà bạn muốn dùng để nhét nó vào Access database đang mở:
<blockquote></blockquote>
Database Server và một số ý niệm


Dù Jet Database Engine là một relational database rất tốt và hiệu năng, nó thuộc loại File Based database, tức là nó thụ động,
không chạy một mình nhưng phải tùy thuộc vào chương trình dùng nó. File Based database không thích hợp với những ứng
dụng có nhiều người dùng cùng một lúc.

Trong khi đó, một Database Server như SQLServer chạy riêng để phục vụ bất cứ chương trình khách (client) nào cần. Database
Server thich hợp cho các ứng dụng có nhiều users vì chỉ có một mình nó chịu trách nhiệm truy cập dữ liệu cho mọi clients.
Nó có thể chứa nhiều routines địa phương, gọi là Stored Procedures, để thực hiện các công tác client yêu cầu rất hiệu năng.
Database Server thường có cách đối phó hữu hiệu khi có sự cố về phần cứng
như đĩa hư hay cúp điện. Ngoài ra, Database
Server có sẵn các phương tiện về an ninh và backup. Nó cũng có thêm các chức năng để dùng cho mạng.

Ngày nay ta thâu thập dữ liệu dưới nhiều hình thức như Email, Word
documents, Speadsheet. Không nhất thiết dữ liệu luôn luôn được chứa
dưới dạng table của
những records và không nhất thiết dữ liệu luôn luôn được lưu trữ trong
một database đàng hoàng. Dù vậy, chúng vẫn được
xem như database dưới mắt một chương trình ứng dụng. Do đó, ta dùng từ Data Store (Kho dữ liệu) thay thế cho database để nói
đến nơi chứa dữ liệu. Và đối với chương trình tiêu thụ dữ liệu, ta nói đến Data Source (Nguồn dữ liệu) thay vì
database.

Khi lập trình bằng VB6 để truy cập database, ta nhìn databse một cách trừu tượng, tức là dầu nó là Access, DBase, SQLServer hay
Oracle ta cũng xem như nhau. Nếu có thay đổi loại database bên dưới, cách lập trình của ta cũng không thay đổi bao nhiêu.

Trong tương lai, một XML file cũng có thể được xem như một
database nho nhỏ. Nó có thể đứng một mình hay là một table trích ra từ
một database chính huy. XML là một chuẩn mà ta có thể dùng để
import/export dữ liệu với tất cả mọi loại database hỗ trợ XML.
Ta có thể trao đổi dữ liệu trên mạng Intenet dưới dạng XML. Ngoài ra,
thay vì làm việc trực tiếp với một database lớn,
ta có thể trích ra vài tables từ database ấy thành một XML file. Kế đó
ta chỉ lập trình với XML file cho đến khi
kết thúc sẽ hòa (merge/reconcile) XML file với database lớn. Nếu phần
lớn các chương trình áp dụng được thiết kế để làm việc cách nầy,
thì trong tương lai ta không cần một Database Server thật mạnh.


Chữ Ký Cá Nhân

Về Đầu Trang Go down
Xem lý lịch thành viên
 

Chương Mười Ba - Cơ sở dữ liệu [Database] (Học visual basic 6.0)

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
Vn-Screen Forum :: Công Nghệ Thông Tin :: Khu Lập Trình :: Visual Basic-
VN-SCREEN.DARKBB.COM
Design by N.H.M - Developed by Vn-Screen Member
Forumotion.com | © phpBB | Free forum support | Liên hệ | Report an abuse | Have a free blog with Sosblogs